![]() |
| GüLoM Kullanicisina Bu Mesaji Için Tesekkür Edenler: | ||
gulela (08-10-2009) | ||
|
||||
|
[hide][COLOR="Red"]Hukuk Kurallarının Özelliği (Hukukun Yaptırımı)
Yaptırım ve hukuki yaptırım türlerini tanımlayabilmek ve örnekleyebilmek • Hukuk kuralları maddi yaptırımlı, yani uyulması zorunlu kurallardır. Hukuk kurallarına uymayanlar, diğer sosyal kurallardan farklı olarak birtakım maddi yaptırımlarla karşılaşırlar. Bu maddi yaptırımlar bazen ceza biçiminde; bazen cebri icra, yani zorla yaptırma biçiminde; bazen verilen maddi veya manevi zararın ödetilmesi (tazminat) biçiminde ortaya çıkarlar. Aynı şekilde, hukuk kurallarına uymamanın sonucu, bazen yapılan bir hukuki işlemin hükümsüzlüğü, bazen de o işlemin ortadan kaldırılması (iptal) biçiminde gerçekleşir. Hukuk sistematiğinin ne olduğunu, hangi açılardan yapıldığını ve önemini kavrayabilmek • Hukukun sistemi denilince, mahiyetleri ve özellikleri bakımından birbirlerinden çok farklı olan çeşitli ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarının bir tertibe, bir düzene tabi tutulması anlaşılır. Böylece az çok birbirine benzeyen ilişkileri düzenlemekte olan hukuk kuralları bir isim altında bir araya toplanmış olur. Hukuk, birisi Kamu Hukuku, diğeri Özel Hukuk olmak üzere başlıca iki ana gruba ayrılmaktadır. • Bir kişi ile diğer bir kişi arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarına özel hukuk; bir kişi ile devlet, veya bir devlet ile diğer bir devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarına da "kamu hukuku" denir. 1. Aşağıdakilerden hangisi hukukun yaptırım türlerinden biri değildir? a. Ceza b. Hükümsüzlük c. Küçük görme d. İptal e. Cebri icra 2. Aşağıdakilerden hangisi ceza türlerinden biri değildir? a. Hapis b. Tazminat c. Kamu hizmetlerinden yoksunluk (mahrumiyet) d. İdam (ölüm) e. Ağır hapis 3. Aşağıdakilerden hangisi hükümsüzlük türüdür? a. Manevi tazminat b. Tek taraşı bağlamazlık c. Cebri icra d. Para cezası e. Tazminat 4. Hukukun sisteme bağlanmasında, hukuku kaç ana gruba ayırmışlardır? a. İki b. Üç c. Dört d. Beş e. Altı 5. Bir yüksek öğretim kurumunun yetkili kurulu, bir öğrencinin, sınavlara girmesine hukuka aykırı biçimde engel olursa, öğrenci bu işlemin iptali için hangi mahkemeye başvurur? a. Anayasa Mahkemesine b. İdare mahkemesine c. Asliye hukuk mahkemesine d. Sulh hukuk mahkemesine e. İş mahkemesi 6. Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan evlenme ne tür yaptırımla karşılaşır? a. Yokluk b. Tek taraşı bağlamazlık c. İptal d. Hapis e. Para cezası 7. Aşağıdakilerden hangisi özel hukuk ilişkisi değildir? a. Devletin çalıştırdığı kişi için terziye elbise diktirmesi b. Devletin gerçek kişiye ait bir taşınmazı kiralaması c. Devletin bir kömür tüccarından kömür alması d. Devletin yemekhane ihtiyacı için manavdan sebze ve meyve alması e. Devletin çocuk parkı yapmak için gerçek kişinin evini kamulaştırması 8. Kişilerin birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk kurallarıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a. Özel hukuk kurallarıdır. b. Eşitler arası ilişkileri düzenler. c. Taraflardan birinin devlet olduğu ilişkilere de uygulanabilir. d. Kamu gücünün kullanıldığı ilişkilere uygulanır. e. Gerçek ya da tüzel kişiler arasındaki ilişkilere uygulanır. 9. Tazminatla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a. Tazminat yaptırımı sadece haksız fiillere uygulanır b. Sözleşmeye aykırılık halinde de uygulanır. c. Maddi tazminat şeklinde olabilir. d. Manevi tazminat şeklinde olabilir. e. Bir yaptırım türüdür. 10.Aşağıdakilerden hangisinde cebri icra söz konusu olmaz? a. Satılan malın teslim edilmemesi b. Alınan malın bedelinin ödenmemesi c. Kira bedelinin ödenmemesi d. Ödünç alınan paranın geri verilmemesi e. Evlenmenin resmi memur önünde yapılmaması Kamu Hukukunun Dalları Devlet örgütünü ve devlet örgütü içindeki organların görev ve yetkileri ile ilişkilerini saptayabilmek • Kamu hukuku bir üst kavram olup çeşitli dallardan oluşmaktadır. Kamu hukukunun dalları: Anayasa Hukuku, Ceza Hukuku, Yargılama Hukuku, Devletler Umumi Hukuku, Vergi Hukuku ve İş Hukukundan ibarettir. Anayasa Hukuku, devletin şeklini, yapısını, organlarının görev ve yetkilerini, vatandaşları n temel hak ve ödevlerini düzenleyen hukuk kurallarının tümüdür. Devlet idaresinin yapısını, işleyişini ve kişilerle olan ilişkilerini kavramak, bunlara ilişkin örnek türetebilmek • İdare Hukuku, Devlet idaresinin örgüt ve işleyişini, kişilerin İdare ile olan ilişkilerini ve anlaşmazlıklarını ve kamu hizmetlerinin görülmesi gibi konuları düzenleyen hukuk kurallarının tümüdür. Hangi eylem ve davranışların suç oluşturacağını ve bunlara hangi cezaların verilebileceğini kavrayabilmek • Ceza Hukuku, suç teşkil eden eylem ve davranışların nelerden ibaret bulunduğunu, suç işleyenlere ne gibi cezaların verileceğini belirleyen hukuk kurallarından oluşmaktadır. Hukuk kurallarının bağımsız ve tarafsız mahkemelerce belli bir olaya ne şekilde uygulandığını anlayabilmek • Yargılama Hukuku, hukuk ve ceza davalarının görülmesinde uyulacak yöntemleri belirleyen hukuk kurallarından oluşmaktadır. Türk yargı sistemi; Anayasa yargısı, İdari yargı, Askeri yargı ve Adli yargı olmak üzere başlı dört yargı sistemi tanımaktadır. Bağımsız devletlerin birbirleriyle ve uluslararası kuruluşlarla olan ilişkilerini kavrayabilmek • Devletler genel hukuku, egemen devletlerin birbirleriyle olan devletlerarası ilişkilerini veya devletler ile uluslar arası kuruluşların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Devlet ile kişiler arasında vergi ilişkisinin nasıl kurulduğunu, bu ilişkide devletin ve kişilerin hak ve yükümlülüklerinin ne olduğunu ortaya koyabilmek • Vergi Hukuku, Devlet ile kişiler arasındaki mali ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarından oluşmaktadır. Vergi hukukunun temel ilkelerinden birisi, vergide genellik ve adalet ilkesidir. Vergi hukukunda kanunilik esası geçerlidir. Hizmet sözleşmesinin tarafı olan işçi ve işverenin ilişkilerinin niteliğini anlayabilmek • İş Hukuku, işçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarının tümünden oluşmaktadır. 1. Aşağıdakilerden hangisi Anayasamızın kabul ettiği ilkelerden biri değildir? a. Sosyal devlet b. Hukuk devleti c. Monarşik devlet d. Laik devlet e. Hukuk devleti 2. Vatandaşlara, insan onuruna yakışır bir yaşam düzeyi sağlamak, hangi anayasal ilke ile yakından ilişkilidir? a. Demokratik devlet b. Laik devlet c. Hukuk devleti d. Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet e. Sosyal devlet 3. Cumhurbaşkanı kaç yıl için seçilir? a. 3 b. 4 c. 5 d. 7 e. 10 4. Türkiye Büyük Millet Meclisi kaç üyeden oluşur? a. 350 b. 400 c. 450 d. 500 e. 550 5. Aşağıdakilerden hangisi "mahalli idare" dir? a. Vakıf idaresi b. Üniversite idaresi c. Belediye idaresi d. Dernek idaresi e. Şirket idaresi 6. Bir fiilin Ceza Kanununda yazılı ilkeye uygun olmasına ne ad verilir? a. Manevi unsur b. Maddi unsur c. Kanuni unsur d. Taksir e. Kast 7. Aşağıdakilerden hangisi cürüm niteliğindeki suçlara uygulanacak cezalardan değildir? a. İdam b. Ağır hapis c. Hapis d. Kamu hizmetlerinden yasaklanma e. Belli bir sanatın icrasının geçici olarak tatili 8. Kamu davası aşağıdakilerden hangisi tarafından açılır? a. Adalet Bakanlığı b. İçişleri Bakanlığı c. Cumhuriyet Savcılığı d. Emniyet Müdürlüğü e. Ceza Hakimliği 9. Aşağıdakilerden hangisi "gelir üzerinden alınan vergiler" dendir? a. Katma değer vergisi b. Kurumlar vergisi c. Taşıt alım vergisi d. Taşıt satım vergisi e. Emlak vergisi 10. Toplu iş sözleşmesi kimler arasında yapılır? a. Bir işçi ile işveren arasında b. İşçiler ile işveren arasında c. İşçi sendikası ile işveren arasında d. Bir işveren ile diğer bir işveren arasında e. Bir işçi ile diğer işçiler arasında /COLOR][/hide] |
|
||||
|
[HIDE]--------------------------------------------------------------------------------
Özel Hukukun Dalları Kişilerin toplum içinde yaşamaları nedeniyle bir hüküm ve değer ifade eden eylem ve davranışlarını, işlem ve ilişkilerini düzenleyen hukuk kurallarının neler olduğunu ve bunların önemini kavrayabilmek Medeni Hukuk, kişilerin toplum halinde yaşaması bakımından bir hüküm ve değer arz eden bütün eylem ve davranışlarını, işlemlerini ve ilişkilerini düzenleyen hukuk kurallarının tümüdür. Medeni hukuk düzenlemekte olduğu ilişkilerin niteliğine göre, beş bölüme ayrılır. Bunlar, "kişiler hukuku", "aile hukuku", "miras hukuku", "eşya hukuku" ve "borçlar hukuku"dur. Kişiler arasındaki ticari ilişkilerin türlerini; şirket, kıymetli evrak, sigorta kavramlarını ve bunlara iliş- kin örnekler türetebilmek Ticaret hukuku, kişiler arasındaki "ticari ilişkileri" düzenleyen hukuk kurallarıdır. Ticaret Hukuku ile medeni hukuk arasında çok sıkı bir bağ vardır. Medeni hukuk kişiler arasında günlük yaşamdaki ticari işletme ile ilgili olmayan ilişkileri, ticaret hukuku ise, ticari işletme ile ilgili olanları düzenler. Ticaret hukuku, "ticari işletme hukuku", "şirketler hukuku", "kıymetli evrak hukuku", "deniz ticareti hukuku" ve "sigorta hukuku olmak üzere beş bölüme ayrılır. Aynı uyrukluğa sahip olmayan kişiler arasındaki özel ilişkilerin niteliğini anlayabilmek ve bunlara uygulanabilecek hukuk kurallarını ne şekilde belirleneceğini anlayabilmek Devletler Özel Hukuku, çeşitli devletlere bağlı olan, aynı uyruklukta (tabiiyette) olmayan kişiler arasındaki özel hukuk ilişkilerine hangi devletin kanununun uygulanacağını ve kişilerle şeylerin uyrukluğunu düzenleyen hukuk kurallarından oluşur. Devletler özel hukukunun düzenlediği ilişkiler daima bir yabancı unsur karışmıştır. Bu yabancı unsur "kişi" veya "yer" unsuru olabilir. 1. Aşağıdakilerden hangisi Medeni Hukuka girmez? a. Kişiler Hukuku b. Miras Hukuku c. Sigorta Hukuku d. Eşya Hukuku e. Aile Hukuku 2. Ebru’nun Can ile yapmış olduğu kira sözleşmesinde, arkadaşı Ali’nin Ebru kefil olması halinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur? a. Özel hukuka giren bir ilişki söz konusudur. b. Borçlar hukukuna giren bir ilişki söz konusudur. c. Medeni hukuka giren bir ilişki söz konusudur d. Taraflar arasında karşılıklı edimler söz konusudur. e. Kefalet ilişkisi ticaret hukukunu ilgilendirmektedir. 3. Senet zilyetliğinin devri ile birlikte yazılı devir beyanında bulunması gerekli olan senet aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? a. Emre yazılı b. Nama yazılı c. Emre ve nama yazılı d. Hamile yazılı e. Emre ve hamile yazılı 4. Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye ne ad verilir? a. Esnaf b. İşletmeci c. Tacir d. Ticari Mümessil e. Tüccar Memuru 5. Aşağıdakilerden hangisi ticaret şirketi değildir? a. Kollektif Şirket b. Adi Şirket c. Anonim Şirket d. Limited Şirket e. Komandit Şirket 6. Aşağıdakilerden hangisi kıymetli evrak değildir? a. Çek b. Poliçe c. Kira kontratı d. Varant e. Hisse senedi 7. Anonim şirketlerde ortakların pay sahipliğini gösteren belgelere ne ad verilir? a. Tahvil b. Poliçe c. Mevduat sertifikası d. Hisse senedi e. Makbuz senedi 8. Aşağıdakilerden hangisi Limited şirketlerin yapamayacağı işlerdendir? a. Bankerlik ve sarraşık b. Otelcilik ve pansiyonculuk c. Bankacılık ve sigortacılık d. Matbaacılık ve ciltçilik e. Taşımacılık ve turizmcilik 9. Kıymetli evrakın çeşitleri içinde tedavül (elden ele dolaşma) kabiliyeti en çok olan hangisidir? a. Nama yazılı senetler b. Hamile yazılı senetler c. Emre yazılı senetler d. Konşimentolar e. Varantlar 10. Özel sigortalarda tarafların hak ve borçlarını gösteren belgeye ne ad verilir? a. Sigorta belgesi b. Sigorta sözleşmesi c. Sigorta il muhaberi d. Sigorta poliçesi e. Sigorta makbuzu Hukukun Kaynakları Hukuk kaynağından ne anlaşılması gerektiğini ortaya koyabilmek • Hukukun kaynakları denilince "hukuku doğuran kaynaklar" ve "hukuku bildiren kaynaklar" akla gelir. Hukuku doğuran kaynaklar, hukuk kurallarının nasıl ve ne şekilde meydana geldiklerini, nereden çıktıklarını ifade eder. Hukuku bildiren kaynaklar ise, hukuk kurallarının hangi şekillerde göründüklerini gösteren kaynaktır ki, bunlara "hukukun şekli kaynakları" denir. Hukukun şekli kaynaklarını "yazılı kaynaklar" ve "yazısız kaynaklar" biçiminde bir ayırıma tabi tutarız. Bunlara "yardımcı kaynaklar"ı da ekleyebiliriz. Hukukun yazılı kaynaklarının neler olduğunu ve bunların hangi makam tarafından çıkarılarak ne şekilde yürürlüğe girdiğini saptayabilmek • Yazılı kaynaklar deyimi ile, hukuk kurallarının yazılı bir biçimde yer almış oldukları metinler ifade edilmek istenir. Bunlar yazılı hukuk kurallarını içeren kaynaklardır.Yazılı hukuk kuralları yetkili mercilerce konulmuşlardır.Yazılı kaynaklar; kanunlar, kanun hükmünde kararnameler, tüzükler ve yönetmeliklerden oluşur. Hukukun yazılı olmayan kaynaklarının ne şekilde oluştuğunu ve hukuk kaynağı şekline nasıl dönüştüğünü kavrayabilmek • Yazısız kaynağı örf ve adet (gelenek) hukuku oluşturur. Bu kurallar, yetkili bir organ tarafından bilerek ve istenerek konulmazlar. Bunlar toplumda kendiliğinden doğarlar. Örf ve adet hukuku kuralları herhangi bir yerde yazılı olmayıp, toplumun ruhunda vicdanında yer alırlar. Bir adetin bir geleneğin örf ve adet hukuku kuralı olabilmesi için üç unsurun bir arada bulunması gerekir. Bunlar, "maddi unsur", "manevi unsur" ve "hukuki unsur"dur. Hukukun yardımcı kaynaklarının neden ibaret bulunduğunu ve bunların bir olaya uygulanmaktaki etkilerinin ne olduğunu ortaya koyabilmek • Yardımcı kaynaklar ise bilimsel görüşler (doktrin) ile yargısal kararlardan oluşur. Hakim önüne gelmiş olan bir anlaşmazlığı çözümlerken bu kaynaklara mutlaka başvurmak zorunda olmayıp, dilerse bunlardan faydalanabilir. 1. Tüzük çıkarma yetkisi kime aittir? a. Türkiye Büyük Millet Meclisine b. Cumhurbaşkanına c. Bakanlar Kuruluna d. Adalet Bakanlığına e. Kamu Tüzel Kişiliklerine 2. Aşağıdaki hukuk dallarından hangisinde örf ve adete yer verilmez? a. Özel Hukuk b. Borçlar Hukuku c. Ceza Hukuku d. Medeni Hukuk e. Ticaret Hukuku 3. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel görüşler içerisinde yer almaz? a. Makaleler b. Monografiler c. Sistematik eserler d. Kitaplar e. Otobiyografiler 4. Örf ve adet hukuku kuralları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Yardımcı kaynak oluştururlar. b. Hakimin uymak zorunluluğu yoktur. c. Hukuki yaptırıma bağlanmışlardır. d. Ceza hukuku alanında yer alırlar. e. Medeni hukuk kuralları içinde yer verilmez. 5. Hakimin hukuki anlaşmazlığı çözerken başvuracağı kaynakların sırası açısından hangi sıralama doğru olarak verilmiştir? a. Kanun - Örf ve Adet Hukuku - Yargısal Kararlar b. Kanun - Yargısal Kararlar - Örf ve Adet Hukuku c. Yargısal Kararlar - Kanun - Örf ve Adet Hukuku d. Yargısal Kararlar - Örf ve Adet Hukuku - Kanun e. Örf ve Adet Hukuk - Kanun - Yargısal Kararlar 6. Yetkili bir makam tarafından konulmuş olan ve yürürlükte bulunan hukuk kurallarının tümüne ne ad verilir? a. Tabii hukuk b. Şerh c. Pozitif Hukuk d. İdeal Hukuk e. Mevzuat 7. Kanunların yürürlüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a. Kanunlar, yürürlük tarihi gösterilmemişse yayımlandıktan 45 gün sonra yürürlüğe girer. b. Kanunların kendi metninde yürürlük tarihi gösterilebilir. c. Kanunlar resmi gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. d. Kanunlar yürürlüğe girmeden önceki olaylara uygulanabilirler. e. Yürürlük tarihinin kanunda gösterilmesi zorunlu değildir. 8. Kanunlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? a. Yazılı olmak zorunda değildirler. b. Bütçe kanunları sürekli değildir. c. İstisnai olarak belli bir kişi için çıkarılabilirler. d. Bunları çıkaracak mercii Anayasa gösterir. e. Milletlerarası anlaşmalar da nitelikleri itibariyle kanundur. 9. Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisini tanıyan Anayasalarımız aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? a. 1876-1982 b. 1924-1982 c. 1961-1924 d. 1924-1961-1982 e. 1876-1961-1982 10. Aşağıdakilerden hangisi genel ve özel örf ve adet hukuku uygulamalarından biri değildir? a. Başlık parası b. Ortakçılık c. Yarıcılık d. Paftos e. Örfü belde /HIDE] |
|
||||
|
[HIDE]Hakkın Tanımı ve Türleri
Hakkın ne anlama geldiğini saptayabilmek ve tanımını yapabilmek • Hak, hukuk düzeni tarafından kişilere tanınmış olan yetkilerdir. Her hak mutlaka bir hukuk kuralına dayandığı gibi, her hakkın mutlaka bir sahibi de vardır; sahipsiz hak olmaz. Hakkın türlerini ve bunlar arasındaki farklılıkları kavrayabilmek, hangi haklara sahip olduğumuzu ve bunları kimlere karşı ne şekilde ileri sürebileceğimizi saptayabilmek ve bunlara örnekler türetebilmek. • Haklar, doğdukları hukuk kuralına göre "kamu hakları" ve "özel haklar" şeklinde bir ayırıma uğrarlar. Kamu hakları, kamu hukukundan doğan haklardır. Kamu haklarını kendi aralarında "kişisel haklar", "sosyal ve ekonomik haklar" ve "siyasi haklar" olmak üzere üçe ayırırız. Özel haklar ise, özel hukuktan doğan haklar olup, mahiyetlerine, konularına, kullanılmalarına ve nihayet amaçlarına göre çeşitli türlere ayrılırlar. Bunlar içinde en önemli ayırım "mutlak haklar" "nisbi haklar" ayırımıdır. Mutlak haklar, herkese karşı ileri sürülebildikleri halde, nisbi haklar ancak belli bir kişiye veya kişilere karşı ileri sürülebilirler. 1. Aşağıdaki haklardan hangisi kamu hakları arasında yer almaz? a. Kişisel haklar b. Fikri haklar c. Sosyal haklar d. Siyasi haklar e. Seçme hakları 2. Türkiye’de bulunan bir yabancı aşağıdaki hakların hangisinden yararlanabilir? a. Özel (medeni) haklar b. Siyasi haklar c. Seçme hakkı d. Seçilme hakkı e. Kamu hakları 3. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı hangi haklar arasında yer alır? a. Siyasal haklar b. Ayni haklar c. Fikri haklar d. Kişisel haklar e. Sosyal haklar 4. Maddi mallar ( eşyalar) üzerindeki mutlak hakka ne denir? a. Kamu hakkı b. Nisbi hak c. Ayni hak d. Telif hakkı e. Sosyal hak 5. Aşağıdakilerden hangisi malvarlığı hakları arasında yer almaz? a. Mülkiyet hakkı b. Alacak hakkı c. Telif hakkı d. Kişilik hakkı e. İrtifak hakkı 6. Aşağıdaki haklardan hangisi başkalarına devredilebilir veya hak sahibinin ölümünden sonra miras yoluyla mirasçılara geçer? a. İntifa hakkı b. Mülkiyet hakkı c. Nafaka hakkı d. Oturma hakkı e. Kişiye bağlı hak 7. Sibel’in sahip olduğu taşınmaz malını Can’a devretmesi halinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur? a. Kullanma b. Yararlanma c. Tasarruf d. Zilyetlik e. İrtifak 8. Ali kitabını Berna’ya satmış ancak henüz teslim etmemiştir. Berna bu satış nedeniyle hangi hakka dayanarak Ali’den kitabı ister? a. Mutlak hak b. Nisbi hak c. Mülkiyet hakkı d. Sınırlı ayni hak e. Ayni hak 9. Satım sözleşmesi yapmak için, "icab"ta bulunan Özlem’e karşılık Hayriye’nin "kabul" açıklamasında bulunması halinde aşağıdaki yenilik doğuran haklardan hangisi söz konusu olur? a. Kurucu b. Bozucu c. Değiştirici d. Bağlayıcı e. Tamamlayıcı 10. Aslı vekili bulunduğu Gül’e vekillikten istifa ettiğini bildirmiştir. Aslı ne tür bir yenilik doğuran hak kullanmıştır? a. Kurucu b. Bozucu c. Değiştirici d. Bağlayıcı e.Tamamlayıcı /HIDE] |
|
||||
|
[HIDE]Hakkın Kazanılması, Kaybedilmesi, Kullanılması ve Korunması
Hakları doğuran olguların neler olduğunu, kişilerin hakları ne şekilde kazandıklarını ve hakların kazanılmasında iyiniyetin işlevini kavrayabilmek • Hakkın kazanılması, bir hakkın bir kişiye bağlanmasını, bir hak ile bir kişi arasında bir bağlantı kurulmasını ifade eder. Bir hakkın bir kişiye bağlanmasıyla hukuki olay ya hukuki fiil ya da hukuki işlem yollarıyla gerçekleşir. Haklar biri aslen, diğeri devren olmak üzere başlıca iki türlü kazanılır. Bir hakkın aslen kazanılması demek, bir kimsenin o zamana kadar hiç kimseye ait olmayan bir hakkı kendi fiiliyle elde etmesi demektir. Bir hakkın devren kazanılması ise, bir kimsenin o hakkı o zamana kadar sahibi bulunan kişiden elde etmesi demektir. Hakkın kazanılmasında iyiniyetin de rolü vardır. İyiniyet, bir hak kazanılırken hakkın kazanılmasına engel olan bir hususun varlığı veya kazanma için gerekli bir unsurun yokluğu hakkında kişide mevcut, mazur görülebilen bir bilgisizlik veya yanlış bir bilgidir. Hakların kaybedilmesi ve hakların kaybedilmesine neden olan olguların nelerden ibaret bulunduğunu saptayabilmek ve bunları örneklendirebilmek • Hakkın kaybedilmesi, bir hakkın sahibinden ayrılması, onun elinden çıkması demektir. Hakkın kazanılmasında olduğu gibi, kaybedilmesinde de hukuki olaylar, hukuki fiiller ve hukuki işlemler rol oynar. Kişilerin sahip olduğu hakları hangi sınırlar içinde ve ne şekilde kullanabileceklerini belirleyebilmek. • Bir hakka sahip bulunan kimse, bu hakkını nasıl kullanacaktır? Anayasamız ve Medeni Kanunumuz bu konuda özel hükümler koymuşlardır. Ancak, bir hakkın nasıl kullanılması gerektiği yolunda Medeni Kanunumuz genel bir kural getirmiştir ki, bu kurala "dürüstlük kuralı" diyoruz. Dürüstlük kuralı, bir hak sahibinin hakkını kullanırken veya bir borçlunun borcunu yerine getirirken iyi ve doğru hareket etmesi, yani dürüst, namuslu, aklı başında, davranışının sonucunu bilen, orta zekalı her insanın benzer olaylarda izleyecek olduğu yolda hareket etmesi demektir. Bir hak, sahibi tarafından iyiye kullanıldığı sürece hukuk düzeni tarafından korunur. Hak sahibi hakkını kötüye kullanırsa, hukuk düzeni onu korumaz. Hakkın kötüye kullanılması demek, bir hakkın dürüstlük kurallarına apaçık derecede aykırı surette ve özellikle amacı dışında kullanılmış olması ve bundan da başkalarının zarar görmüş veya zarar görme tehlikesiyle karşılaşmış bulunmaları demektir. Kişilerin sahip oldukları hakları korumanın yollarını saptayabilmek • Hakkın korunması modern hukuk sistemlerinde devlet eliyle olmaktadır. Hak sahibi hakkının devlet eliyle korunması için dava açar. İstisnai olarak haklar bazen bizzat sahipleri tarafından da korunur. Örneğin meşru müdafaa ve zaruret halinde durum böyledir. Hakkın korunmasında ispat sorunu da önem kazanır. Acaba bir davada iddiaları kim ispat edecektir? Buna "ispat yükü" denir. Medeni Kanunumuz aksi belirtilmedikçe taraflardan her birinin kendi iddiasını ispatla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ancak, iddiasını kanuni bir karineye dayandıran kimse ispat yükünden kurtulur. 1. Sahibi tarafından bir hukuki işlemle belli bir süre için başkasına verilmiş olan mallara ne denir? a. Terkedilmiş mallar b. Bırakılmış mallar c. Satılmış mallar d. Bağışlanmış mallar e. Özgülenmiş mallar 2. Hak sahibi olmayan bir kimseden bir hakkın devren kazanılmasını sağlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir? a. Dürüstlük b. İspat yükü c. İyiniyet d. Hakkın kötüye kullanılması e. Zilyetlik 3. Eşlerden biri birliği temsil hakkını kötüye kullanırsa, hakim ona hangi yaptırımı uygular? a. Hapis cezası b. Yetkinin kaldırılması c. Para cezası d. Kınama e.Uyarma 4. Davalının, davacının iddia ettiği hakkının doğmadığını veya doğmuş olan hakkının ortadan kalkmış bulunduğunu ileri sürmesine ne denir? a. Def’i b. İnkar c. Kabul d. İtiraz e. İkrar 5. Zilyetin bütün gasp ve saldırı fiillerini kuvvet kullanmakla defetmek hakkına ne denilir? a. Korunma b. Zaruret hali c. Kuvvet kullanma d. Müdafaa hakkı e. Yasal savunma 6. Duygu’nun sahibi olduğu evi Meral’e kiraya vermesi halinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur? a. Hukuki olay b. Hukuki işlem c. Hukuki Fiil d. Tek taraşı işlem e. Sözleşme 7. Tolga, Mesut’la bir sözleşme yaparak ondan televizyonunu ondan satın almış ve televizyon Mesut’un evinde Tolga’ya teslim edilmiştir. Tolga televizyonun mülkiyetini ne zaman kazanır? a. Sözleşme yapıldığında b. Sözleşme imzalandığında c. Televizyon teslim edildiğinde d. Taraflar anlaştığında e. Satış bedeli ödendiğinde 8. Ayşe’nin ölümü üzerine geriye mirasçısı olarak Ayça kalmıştır. Miras Ayça’ya ne zaman geçer? a. Miras sözleşmesi yapıldığında b. Ayça mirası kabul ettiğinde c. Vasiyetname yapıldığında d. Ayşe’nin ölüm anında e. Miras açıldığında 9. Can, arkadaşı Elif’in kendisine okumak için verdiği kitabı Özgür’e satmış ve teslim etmiştir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a. Özgür iyiniyetli ise kitabın mülkiyetini kazanmıştır. b. Özgür iyiniyetli olmasa bile kitabın mülkiyetini kazanmıştır. c. Özgür hiçbir şekilde kitabın mülkiyetini kazanamaz. d. Can Özgür’e taşınır davası açar. e. Can on yıl içinde Özgür’den kitabın kendisine verilmesini isteyebilir. 10. Ali çantasını çaldırmıştır. Çantayı çalan hırsız, bu çantayı durumu bilmeyen Can’a satmıştır ve teslim etmiştir. Bu durumda aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a. Ali isteği dışında çantanın mülkiyetini kaybetmiştir. b. Can sadece iyi niyetli değilse mülkiyeti kazanamaz. c. Can mülkiyeti kazanır. d. Can mülkiyeti kazanamaz. e. Ali, Can’a karşı taşınır davası açamaz. Kişi, Kişi Türleri ve Gerçek Kişilerin Ehliyeti Kişi ve kişilik kavramlarının tanımını yapabilmek • Hukukta kişi terimi, haklara ve borçlara sahip olabilen, yani hakları ve borçları bulunabilen varlıkları ifade eder. Başka bir söyleyişle, hak sahibi, borç sahibi olabilen varlıklar hukuk açısından birer kişidir. Hukuk düzenince hangi varlıkların kişi olarak kabul edildiklerini kavrayabilmek • Hukuk düzeni biri gerçek kişi, diğeri tüzel kişi olmak üzere iki türlü kişi kabul etmektedir. Gerçek kişiler sadece insanlardan ibarettir. Tüzel kişiler ise, belli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurulmuş ve hukuk düzeninin aradığı koşullara sahip bulunan kişi toplulukları ile mal topluluklarıdır. Gerçek kişiliğin başlangıç anını saptayabilmek • Gerçek kişilik, çocuğun sağ olarak tamamen doğduğu anda başlar; çocuk ölü doğarsa kişilik kazanamaz. Ancak, kendisine gebe kalınan ve doğumu beklenilmekte olan çocuk (cenin) da, sağ doğmak koşuluyla kendisine gebe kalındığı andan itibaren hak ve borç sahibi olabilir. Gerçek kişiliğe son veren durumları belirleyebilmek • Gerçek kişilik biri ölüm, diğeri gaiplik olmak üzere iki halde sona erer. Gaipliğe, bir kimsenin ölüm tehlikesi içinde kaybolması veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamaması halinde, ilgilinin talebi üzerine mahkemece karar verilir. Hak ehliyetinin ne olduğunu ve bu ehliyete sahip olmanın koşullarını ortaya koyabilmek • Hak ehliyeti, bir kimsenin hak ve borç sahibi olabilme, yani hakların ve borçların süjesi olabilme iktidarıdır. Hak ve borç sahibi olabilme iktidarına sahip bulunan varlıklar hukukta kişi sayıldıklarına göre hak ehliyeti ile kişi kavramları aynı anlama gelmektedir. Hak ehliyetinden hiçbir ayırım gözetilmeksizin herkes yararlanır. Haklara ve borçlara sahip olma ehliyeti bakımından kişiler arasında genellik ve eşitlik ilkesi geçerlidir. Fiil ehliyetinin ne olduğunu ve bu ehliyete sahip olmanın koşullarını ortaya koyabilmek • Fiil ehliyeti ise, bir kimsenin, kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesidir. Fiil ehliyetinin ikisi olumlu, biri olumsuz olmak üzere başlıca üç koşulu vardır ki, bunlar da ayırt etme gücüne sahip olmak, ergin olmak ve kısıtlı olmamaktır. Fiil ehliyetinin içeriğine, hukuki işlem ehliyeti, haksız fiillerden sorumlu olma ehliyeti ve dava ehliyeti girmektedir. Fiil ehliyeti açısından, gerçek kişilerin hukuki durumlarını ve fiil ehliyetinin koşullarının tamamına veya bir kısmına sahip olan kişilerin hukuki durumunu ortaya koyabilmek Fiil ehliyetine göre gerçek kişilerin hukuki durumu aynı değildir. Gerçekten, ayırt etme gücüne sahip ve ergin olan ve aynı zamanda kısıtlı da bulunmayan bir kişinin hukuki durumu ile ayırt etme gücüne sahip olmayan bir kişinin hukuki durumu birbirinden çok farklıdır. Öte yandan, ayırt etme gücüne sahip olmayan kişilerin hukuki durumu ile ayırt etme gücüne sahip olan fakat ergin olmayan veya kısıtlı bulunan kişilerin durumu da aynı değildir. Bu itibarladır ki, fiil ehliyetinin koşullarına sahip olup olmamaları veya bunlardan bazılarına sahip olup, bazılarına sahip olmamaları bakımından gerçek kişileri dört kategoriye (gruba) ayırmak mümkündür: tam ehliyetliler, sınırlı ehliyetliler, sınırlı ehliyetsizler ve tam ehliyetsizler. 1. Hak ve borçlara sahip olabilen varlıklara ne isim verilir? a. Fert b. Kişi c. Birey d. İnsan e. Canlı 2. Hukuk düzenince aşağıdakilerden hangisi gerçek kişi olarak kabul edilir? a. Dernekler b. Vakıflar c. İnsanlar d. Ortaklıklar e. Devletler 3. Gerçek kişilik ne zaman başlar? a. 18 yaş doldurulduğunda b. Nüfus kaydı yapıldığında c. Çocuk tam ve sağ doğduğunda d. Nüfus cüzdanı verildiğinde e. Çocuk ana rahmine düştüğünde 4. Kendisine gebe kalınan ve doğumu beklenilmekte olan çocuğa ne denir? a. Bebek b. Bebe c. Yavru d. Cenin e. Kişi 5. Ölüm nasıl bir olaydır? a. Hukuki b. Olağanüstü c. Beklenen d. Korkulan e. Hukuk dışı 6. Aşağıdakilerden hangisi fiil ehliyetinin koşullarından biri değildir? a. Doğmuş olmak b. Ayırt etme gücüne sahip olmak c. Ergin olmak d. Kısıtlı olmamak e. Kural olarak 18 yaşın doldurulmuş olması 7. Normal erginlik hangi yaşın doldurulmasıyla kazanılır? a. 15 b. 16 c. 17 d. 18 e. 19 8. Aşağıdakilerden hangisi fiil ehliyetinin içeriğine girmemektedir? a. Hukuki işlem yapabilme b. Dava açabilme c. Davalarda taraf olabilme d. Haksız fiillerden sorumlu olma e. Sözleşme yapabilme 9. Bir küçüğün yargısal erginliğine hangi mahkeme karar verir? a. Asliye hukuk mahkemesi b. Sulh hukuk mahkemesi c. Ticaret mahkemesi d. Ağır ceza mahkemesi e.İdare mahkemesi 10. Kendilerine yasal danışman atanmış olan kişiler aşağıdaki hukuki işlemlerden hangisini danışmanın görüşü olmadan yapabilirler? a. Dava açma b. Bağışlama c. Kira d. Kefalet e. Ödünç verme /HIDE] |
![]() |
| Bookmarks |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|